TEK BAŞIMA UÇMAK İÇİN EĞİTİM ALMAK İSTİYORUM : 0542-277 21 22
YOLCU OLARAK UÇUŞ YAPMAK İSTİYORUM : 0532-336 84 16
bilgi@ankahavacilik.net | Şeker Mah. 1407 Cad. Diamond Rezidans No: 4A-4 06820 Etimesgut / ANKARA

YAMAÇ PARAŞÜTÜ VE EKİPMANLARI

YAMAÇ PARAŞÜTÜ VE EKİPMANLARI

YAMAÇ PARAŞÜTÜ VE EKİPMANLARI

Yamaç Paraşütü Kullanım Amacı;

     Yamaç paraşüt uçuşlarında amaç; pilotun seviyesine uygun bir kanat ile uzun süre havada kalmak ya da meteorolojik koşulları kullanarak bir yerden başka bir yere gitmektir. Pilotlar yükselen hava akımlarını kullanma becerilerine göre istedikleri yüksekliğe tırmanabilir ve uzun mesafelere seyahat edebilirler.

Yamaç paraşütü ileri teknolojik tasarımlar sonucunda oluşmuş, sırt çantamızda taşınacak kadar hafif, basit ve ucuz hava aracıdır. Her mevsim yapılması ve doğayla iç içe olmasından dolayı tüm dünyada büyük bir hızla gelişmekte ve tercih edilmektedir.

Yamaç paraşütü planör ve deltakanat gibi motor gücü olmadan, yükselen hava akımları sayesinde süzülerek uçan Çok Hafif Hava Araçları sınıfına giren sportif bir hava aracıdır.

Yamaç paraşütü ile uçuş sadece deneyimli bir eğitmen eşliğinde öğrenilebilir.

Havacılığın diğer dalları gibi potansiyel tehlikeler içerir. Tehlikeler iyi eğitim, bilinçli hareket ve doğru malzeme kullanımı ile minimuma indirmek mümkündür.

Yamaç paraşütü Avantajlıdır;

– Uygun bir eğitimle temel uçuş kontrolü bir haftada kazanılabilir.

– Tüm yaş gruplarından veya farklı vücut tipine sahip insanlar yamaç paraşütü ile uçmayı kolayca öğrenebilir.

– Birkaç dakikada uçuşa hazır hale getirilebilir ve toplanabilir.

– Kolaylıkla havalanır,  yönlendirilir ve iner.

– Rahatlıkla sırtınıza alıp kalkış noktasına tırmana bilir ve yolları olmayan dağlardan bile havalanabilirsiniz.

– Motor vb. enerji kaynağına ihtiyaç duymaz.

– Diğer hava araçlarına oranla yükselen hava akımlarını ve termikleri en verimli şekilde kullanabilirsiniz.

– Ulaşılması en kolay ve ucuz hava aracıdır.

– Hava alanına yada başka bir tesise gerek duymaz.

Yamaç paraşüt uçuşları türlerine göre;

Single Yamaç paraşüt (Tek kişilik),

Tandem Yamaç paraşüt (İki kişilik),

Motorlu Yamaç paraşüt (Paramotor) uçuşları adı altında 3 guruba ayrılır.

Bu sınıflandırma içerisinde kanat yapıları ve performansları kendi içinde değerlendirilmelidir.

– Tandem Yamaç paraşütü;

Çift kişilik yamaç paraşütüdür. İki kişiyi taşıyacak kadar büyük kanat ve yedek paraşütle yapılmaktadır. Yolcu ve pilot harnesi bir terazi sistemi ile kanada bağlanarak uçulmaktadır. Ağırlık limitleri ve uçuş aerodinamiği özel olarak tasarlanmaktadır. Günümüzde eğitim-öğretim tekniği ve ticari uçuşlar için kullanılmaktadır.

– Akrobasi Yamaç paraşütü;

Akrobatik hareketleri yapabilecek, hızlı, küçük ve sağlam kanattır. Görsel şovlarla takım halinde dünyanın her yerinde su üzerinde yarışları da yapılmaktadır. Çift yedekli özel harnesler kullanılmaktadır.

Hız Kanadı(Speed fly);

Süzülüş oranı düşük, çok küçük alana sahip, hızlı yamaç paraşütleridir. Genellikle dağlardan yorulmadan inmek ve kışın kayakla birlikte yüksek tepe ve yarlardan inmek için kullanılır.

-UFO (Tırman uç kanadı);

Dağ tırmanışı yapan insanlara uçarak iniş kolaylığı sağlamak için üretilmiştir. Ultra hafif alt yüzeyi olmayan kanatlardır.

– Motorlu Yamaç paraşüt (Paramotor);

Pilotun arkasına(harnese) takılan motor ve itici pervane ile uçuş sağlanmaktadır. Demonte olarak araç bagajına sığabilmektedir. Kalkış için kısa düz bir alan yeterlidir. Motorlu yamaç paraşüt sporu özellikle dağlık olmayan ülkelerde daha çok gelişmiştir.

– Elektrikli ve benzin motorlu çeşitleri vardır.

– 18-33 HP gücünde motor seçenekleri vardır.

Paramotor ile düz bir yerden kalkılıp binlerce metre yükseğe çıkılabilir. Havada motor durdurularak termal hava akımlarıyla mesafe uçuşu da yapılabilir. Genellikle reklam uçuşlarında ve sahil kenarlarında kullanılmaktadır. Çift kişilik(tandem) olanları da üretilmektedir.

– Motorlu Yamaç paraşüt (Trike);

Motorlu yamaç paraşütüne monteli tekerlekli, çelik konstrüksiyonlu iskelete sahip paramotordur. İniş kalkış için düz zeminlere ihtiyaç duyarlar. Çift kişilik olarak da üretilmektedir. Genelde ticari amaçlarda kullanılmaktadır.

Yamaç paraşüt Uçuş Çeşitleri;

-Mesafe Uçuşları(Cross Country-XC): Çevresine göre daha çok ısınan hava bir tetikleyici sonucu yeryüzünden kopar ve yükselmeye başlar. Bu yükselen hava akımlarına termik denir. Yamaç paraşütüyle bu yükselen hava hareketlerini kullanarak bulut tabanına kadar çıkmak mümkündür. Bu sayede uzun mesafeler kat edilebilir.  2020 yılında Denizli Çamelinden kalkan 3 Türk pilot, 9 saat ve 346 km sonra Eskişehirin Sivrihisar ilçesine inerek Türkiye rekorunu kırmışlardır. Güncel Türkiye Rekoru 346 km, Dünya Rekoru ise 588 km’dir. Bu tip uçuşlara xc veya crosscountry uçuşları denir.

-Yelken (Soaring) Uçuşları: Sert rüzgârlarda yamaçlarda meydana gelen orografik/dinamik kaldırıcı yardımıyla yapılan uçuş çeşididir. Özellikle deniz ve okyanus kenarlarındaki rüzgârlar son derece istikrarlı ve darbesiz olduğundan dolayı bu bölgeler yelken uçuşları için uygundur. Yamaç paraşütü rüzgârlı bir günde rüzgarı karşılayan bir yamaçta uzun süre havada kalabilir.

Türkiye’de yamaç yelkeni için en uygun bölgelerden biri İstanbul sınırların içerisinde Karadeniz kıyısında yer alan Ormanlıdır. Özellikle yazın Türkiye’de kuzeyli rüzgârların hâkim olmasından dolayı yazın birçok pilota uçuş imkânı tanımaktadır.

-Tandem Uçuşları: Tandem uçuşları iki kişi tarafından gerçekleştirilen uçuşlardır. Pilot ve yolcu terazi ile birbirlerine bağlıdır. Yolcunun uçuş esnasında herhangi bir şey yapmasına gerek yoktur. Sadece kalkışta ve inişte uyması gereken bir takım kurallar vardır ve bunlar uçuş öncesinde pilot tarafından yolcuya kısa bir brifing şeklinde anlatılır. Genellikle ticari amaçlarla yapılan uçuşlardır. Kulübümüzde tandem uçuşları genellikle eğitim öğretim amaçlı yapılır. Eğitimler esnasında öğrenciler hep tek başlarına uçacaklardır. Tandem uçuşlarının en yoğun yapıldığı yerlerden birisi Ölüdeniz’ deki Babadağ’dır.

-Akrobasi Uçuşları: Akrobasi uçuşu isminden de anlaşılabileceği gibi akrobatik manevralar yapmak için yapılan uçuş çeşididir. Akrobasi kanatları normal kanatlara göre daha küçük, daha enerjik ve daha hızlıdır. Esas amaç zor manevraları gerçekleştirebilmek olduğundan önemli olan kanadın dinamik olmasıdır. Tehlikeli bir dal olup kesinlikle çok üst seviye kanat hâkimiyeti, olabildiğince fazla pratik ve kesin komutlar gerektirir. İleri seviye altındaki pilotlar tarafından yapılmaması gereken bir uçuş çeşididir.

 

– Diğer Çok Hafif Hava Araçları;

a) Delta Kanat;

Yelken kanat ya da diğer adıyla delta kanat motorsuz bir hava aracıdır. Bu spor, diğer hava sporlarından yamaç paraşütü ve planörcülüğün bir karışımıdır. Daha çok alüminyum ya da kompozitten yapılmış bir iskeletinin özel bir kumaş ile kaplanmasıyla yapılmış bir kanattan ve onun altına pilotun binmesi için asılı biçimde bağlanmış bir tutunma düzeneğinden oluşur. Kanat şekli delta (Yunan harfi Δ) biçiminde olduğu için çoğu zaman yelken kanat yerine delta kanat olarak anılır. Yelken kanat, süzülme prensibi ile çalışan bir serbest uçuş hava taşıtıdır. Ağırlığı 15 ile 35 kg, hızı 25 ile 140 km/sa. arasında değişir. Dünya mesafe rekoru 703 km’dir.

Deltakanat, yüksek ve bir tepeden koşarak veya vinç (tow) ya da motorlu hafif bir hava aracıyla çekilerek (aerotow) havalanan motorsuz ve hafif bir hava aracıdır. Araç planörler gibi motorsuz uçmasına rağmen yerden yükselen sıcak hava akımlarını ve tepeye çarparak yükselen hava akımlarını yakalayarak binlerce metre yükselebilir. Böylece bulut tabanına ulaşıp buluttan buluta atlayarak uzun mesafeler uçabilir. Rüzgârlı bir günde rüzgarı karşılayan bir yamaçta uzun süre havada kalabilir.

– Yamaç paraşütünün iskeleti yoktur. Havadaki türbülanstan etkilenir. Yelken kanatın sert bir iskeleti vardır ve ciddi türbülanslara dayanıklıdır. 6 G‘lik manevralar yapabilir ki bu 600 kiloluk yük demektir.

– Aynı yükseklikten yan yana kalkış yapan yamaç paraşütü ve yelken kanat süzüldüklerinde yelken kanat yamaç paraşütünün iki katı mesafeyi iki kat hızlı alır. Mesela 100 metre yükseklikteki bir tepeden yamaç paraşütü ile en fazla 700-800 metre ileri gidilebilirken yelken kanatla 1.600 (bazı modellerde 2.000) metre ileri gitmek mümkündür.

– Yamaç paraşütü azami 60 km/h civarında hızlanabilirken yelken kanat ile 140 km/h hıza ulaşmak mümkündür.

– Bir yamaç paraşütünü sırt çantası gibi alıp taşımak mümkündür. Yelken kanat ise en az 4-5 metre uzunluğunda bir paket halinde ancak bir araçla taşınır ve bir yamaç paraşütü kadar daha ekipman gerektirir.

– Yamaç paraşütü yavaş uçabildiği için küçük ve dar alanlara iniş yapabilir. Yelken kanat daha hızlı olduğu için dar alanlara iniş yapması zordur. Hızlandığında yere paralel 70-80 metre gitmesi mümkündür.

– Yamaç paraşütü yine yavaş uçabildiği için küçük sıcak hava akımlarını (termik veya termal de denir) kullanarak yükselebilir, yelken kanat ise küçük hava akımlarının içinde kalmak için dar dönüşler yapmakta zorlanır.

– Yamaç paraşütünü uçuşa hazırlamak ve uçuş sonrasında toplamak yaklaşık 10 dakika sürer. Yelken kanatı kurmak 15 ila 30 dakika, toplamak ise 10 ila 20 dk alır.

– Yamaç paraşütü, yelken kanata göre daha ucuz temin edilebilir ve eğitimi daha kolaydır sonuç olarak yamaç paraşütünün çıkışı ile popülerliği azalmıştır.

b) Planör;

Planör, (Fransızca: Planeur, süzülerek uçmak) üzerinde hiçbir güç kaynağı olmadan uçabilen bir tür hava aracıdır. Bu hava aracı ile yapılan uçuşa, “Planörcülük” denir. Planörcülük, havacılığın temeli kabul edilir. Uçmayı öğrenmek, öğretmek için kullanılan en ekonomik ve güvenli hava aracıdır. Planör, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (İnternational Civil Aviation Organization-ICAO) tarafından; “Uçuş esnasında sabit tepkimeler üreten yüzeyler sayesinde kaldırma gücü oluşturabilen, havadan ağır motorsuz hava aracı” olarak tanımlanmaktadır.

Kokpiti tek veya çift kişilik olabilir, vinç sistemiyle, Vilga modeli bir uçağın çekmesiyle veya yalnızca kalkış için kullanılan elektrikli bir motor yardımıyla havalanırlar. Belli bir yükseklikte Vilga’yla bağlantısını koparıp atmosferdeki hava akımlarından yararlanarak uçabilirler. Özellikle düzenlenen yarışmalarda amaç, en kısa zamanda en uzun yolu kat etmektir. Planör yarışmaları mesafe (en uzun mesafeye gidebilmek), zaman (en kısa sürede gidebilmek), irtifa (en yükseğe çıkabilmek) ve akrobasi (planörde yapılan çeşitli gösteriler) olarak düzenlenir.

Dünyada ilk planörün mucidinin 1886 yılında bir deneme uçuşu esnasında düşerek ölen Otto Lilienthal olduğu bilinmektedir. Bugün planörcülük birçok ülkede sevilerek yapılan hava sporlarının başında gelmektedir. Türkiye’de de en eski hava sporlarından olup, Planör Uçuş Okulu THK bünyesinde 1935 yılında açılmıştır. İkinci dünya savaşı sırasında askeri amaçlı uçakların geliştirilmesinde yaygın olarak kullanılan planörler, 20 yy.’da büyük bir hız ile gelişen havacılığa ciddi bir ivme kazandırmıştır.

Günümüzde kullanılmakta olan planörler kontrplak ve fiberglas gibi çok hafif malzemelerden yapılmaktadır. Dar gövdesi planörün havayı kolayca yarmasını sağlar, kanatları ise kaldırma kuvvetinden daha fazla faydalanabilmek için ince ve uzun olarak tasarlanmıştır. Planör uçarken motor gücünden faydalanmadığından kanat şekilleri havada kalmasına yardım etmelidir.

c) Serbest Paraşüt;

Paraşüt, bir nesnenin atmosfere açık bir ortamda havanın kaldırma kuvvetinden yararlanarak yavaşça inmesini sağlayan gereçtir. M.S. 810–887 yılları arasında yaşayan Arap mucit Abbas Kasım İbn Firnas’ın İspanya-Kordoba’da paraşüte benzer bir alet kullandığı tarihi kayıtlarda mevcuttur. Çin’de de paraşütün ilk örnekleri kullanılmıştır. Leonardo Da Vinci’nin paraşütle ilgili çizimleri mevcuttur. İtalya’da 1470’lerden kalan başka paraşüt çizimleri bulunduğu gibi, 1595 yılında İtalyan Fausto Veranzio tarafından yapılan çizimler Da Vinci’nin ötesindedir. Günümüzde kullanılana en çok benzeyen paraşüt, 1783 yılında Fransız Louis-Sébastien Lenormand tarafından keşfedilmiştir. 1797 yılında Andre Jacques Garner bir sıcak hava balonundan ilk paraşüt atlayışını gerçekleştirmiştir.

Paraşüt genelde askeri ve spor amaçlı kullanılmaktadır. İlk başlarda Asya ipeğinden yapılan paraşütler bu maddenin zor bulunması sebebi ile sonraları fabrika yapımı naylon maddelerle yapılmaya başlanmıştır. Sportif paraşütçülükte en çok kullanılan paraşütler kanat paraşütleridir. Bunlar kullanılacakları atlayış çeşidine göre farklılıklar gösterir. Yavaş ve stabil uçuş karakteristikleri ile hedef paraşütleri; sağlam yapıları, türbülanstan az etkilenmeleri ile CF paraşütleri; yüksek süzülme oranları ve palya kabiliyetleri ile yüksek performanslı paraşütler bunlara örnek olarak gösterilebilir. Sportif paraşütçülük için olanların yanı sıra yamaç paraşütleri, sabit yerlerden atlamakta kullanılan paraşütler, askeri taktik paraşütleri, yük paraşütleri, aydınlatma fişeği taşıyanlar ve bazı hava taşıtlarının inişte sürat azaltmak için kullandığı fren paraşütleri de paraşüt çeşitleri arasında sayılabilir.

Yamaç paraşüt Ekipmanları;

Yamaç paraşüt: Sabit bir yapıya sahip olmayan, elde taşınabilen, tepeden koşarak veya yerden vinç ile havalanan, pilotun kubbeye bağlı kontrol iplerini çekmesiyle üç eksende kumanda edilebilen ve pilotun bacaklarının enerjisi ile inebilen hava aracıdır.

-Kanat

-İpler ve kolonlar

-Kuşam(harnes)

-Kask

-Diğer ekipmanlar

1- Kanat;

Yamaç paraşütünde, havada süzülmeyi sağlayan kumaş kısmına kanat veya kubbe adı verilir. Kanadın ön kısmına hücum kenarı, arka kısmına ise firar kenarı denir. Kubbe polyester veya naylon, hava geçirmeyen, kaplamalı özel bir kumaştan yapılır.

Kanatta bilinmesi gereken belli başlı bölümler;

 

     Airfoil: Uçak kanadı kesitidir.

Planform: Yamaç paraşütüne üstten bakıldığında görülen eliptik şekle denir.

Hücum kenarı: Kanadın ön kısmına hücum kenarı denir. Hava girişi buradan gerçekleşir.

Firar kenarı: Kanadın arka kısmına firar kenarı denir. Kanadın firar kenarı kapalıdır, dolayısıyla önden giren hava, arkadan çıkamaz. Kanadın alt ve üst yüzeyleri burada tekrar birleşerek airfoil kesiti oluştururlar.

Hücreler: Kanadın yukarıdaki yüzeyine üst yüzey, aşağıdaki yüzeyine alt yüzey denir. Kanadın alt ve üst kumaşının arasında kalan, birbirinden hücre duvarları ile ayrılmış içi boş yapılardır. Hücrelerin içerisine dolan hava kanada şeklini verir. Hücreler kanadın hücum kenarından, firar kenarına doğru uzanırlar.

Hücre ağızları: Hücum kenarında kalkışta kanat içine hava dolmasını ve uçuşta kanadın katı şeklini almasını sağlayan hücre ağızları vardır. Hücrelere hava girişine imkân tanıyan açıklıklardır. Kanadın hücum kenarında bulunurlar. Geniş ve büyük hücre girişleri daha yavaş ve daha güvenli yamaç paraşütünü gösterir. Daha dar ve küçük hücre girişleri daha yüksek performansı amaçlayan yamaç paraşütleridir.

Hücre duvarları: Kanadın alt ve üst yüzeyleri arasında kalan kısım hücre duvarları ile hücrelere ayrılır. Kanadın hücum kenarından firar kenarına doğru uzanırlar. Hücre duvarları kanadın formunun korunmasına destek olur. Hücre duvarlarında kullanılan kumaş hücum kenarına yakın kısımlarda çok daha serttir.

Hücre delikleri: Hücre duvarlarının üzerlerinde bulunur. Hücreler arasındaki hava dolaşımı hücre duvarlarındaki delikler sayesinde gerçekleşir. Havanın kanat içerisinde homojen dağılmasını sağlar.

Kulaklar: Kanadın yan uçlarına dengeleyici (stabilo) denir. Kulaklar paraşütün sağında ve solundaki en uç noktalardır. Kulaklar kanadın uçuşta dengesini sağlarlar.

Kumaş özellikleri;

Yamaç paraşütü kumaşı sağlam, hava geçirmez ve çok hafiftir. Çok ince sentetik iplerden ripstop dokuma tekniğiyle dokunan bu kumaşlar daha sonra ısı ve basınç altında işlenerek, hava geçirmezlik, esnemezlik ve dayanırlık sağlayan özel kimyasal bir silikonla kaplanır.  Hücum kenarında karbon veya plastik çubuklar bulunur.

Naylon (poliamid PA 6.6) ve Polyester, Yamaç paraşütü kumaşında kullanılan en yaygın hammaddelerdir. Naylon (poliamid) ; dayanıklılık, esneklik, aşınmaya mukavim olması sebebiyle tercih edilmektedir. Polyester ise daralıp kısalmaması ve çok çabuk kuruması sayesinde öne çıkmaktadır.

Naylon ve polyester iki farklı kumaş türüdür, üreticiler tek bir kanat üzerinde bu iki kumaş türünü birlikte kullanabildikleri gibi farklı yüzeylerde farklı tip ve kalınlıklarda da kullanabilirler.

TESTLER/KUMAŞ TÜRÜ NAYLON(POLİAMİD) POLYESTER(DACRON)
Gerilim Kuvveti (22° C ve %68 nispi Nem) 7.0 gram/ denier 6.0 gram/ denier
Aşınma Direnci Mükemmel  İyi
Erime Sıcaklığı 250° C 248.8° C
Asit Direnci Fena Değil İyi
Alkali Direnci Mükemmel Fena Değil
Küf Direnci Küften Etkilenmez Küften Etkilenmez
Esneme Telafisi Üstün Mükemmel
Elastikiyet Ömrü Mükemmel İyi
Kopma Uzaması 30-37% 19-23%
Su Emilimi (%95 nispi nem’de) %8 %2.5

 

Kumaş rengi;

Kumaş rengi ve deseni arazide veya havada fark edilecek şekilde üretilmektedir.

-Yüksek UV koruma renkleri; Beyaz, açık gri, soluk yeşil,  açık mavi,

-Orta UV koruma renkleri; Koyu yeşil, koyu mavi, sarı, turuncu, kırmızı

-Zayıf UV koruma renkleri; Mor, pembe, siyah ve floresan renkleri.

Genel olarak daha koyu ve yoğun renkler ultraviyole ışığa karşı daha dayanıklıdır.

 

Kumaş seçimindeki önemli kriterler;

-Yırtılma mukavemeti,

-Hava geçirgenliği (porozite),

-Esneme,

-Ağırlık,

-Kullanım ömrü,

Kumaş ömrünü etkileyen faktörler;

-Pilot

-UV ye maruz kalma

-Aşınma (sürtünme)

-Nem

-Tuzluluk

-Aşırı sıcaklık

-Kanat içindeki yabancı maddeler

-Her türlü kimyasal madde(yağ, zift, asit, deterjan, ter vb.)

Rigid Foil;

Performans kanatlarında hücum kenarından firar kenarına kadar uzanır. Zamanla formu bozulursa değiştirme imkanı vardır. İç basıncın sürekliliğini sağlar kalkış, uçuş ve acil durumlarda kanadın tepkilerini iyileştirir.

Naylon (PA6.6), PVC, ABS, Fiberglas, Carbon and Titanium malzemelerden yapılırlar.

Kanadın türbülansa verdiği tepkiyi değiştirir.

Hücre ağzındaki kanat yüzeylerini gerginleştirir ve hücum kenarındaki basıncı sabit tutar, rigid bir yapı kazandırır.

-Esneyebilen plastik çubuklar, kubbeyi açık ve formda tutarak kalkışı kolaylaştırmaktadır.

-Hücum kenarındaki basıncı sabitler.

-Kapanmalara karşı daha dirençlidir.

-Plastik çubuklar formunu yitirdiğinde yenisi ile değişir.

-Maylar’a göre daha hafif bir malzemedir. Ağırlığı azaltır. Hemen tüm üreticiler yeni paraşüt tasarımında plastik çubukları kullanmaktadırlar.

-Kalkış esnasında hücre ağızlarının açık kalmasını sağlayarak kanadın kalkışını ve hava dolmasını kolaylaştırırlar.

Mini Rips: Minik hücre duvarı, hava akışını kanadın arka kenarına doğru düzenleyerek performansı artırır. Mini hücre duvarı, çok fazla ek ağırlık veya hacim olmadan prüzsüz bir yüzey ve az bir sürtünmeye izin verir. Sürtünme etkisi, yamaç paraşütü performansının en büyük düşmanıdır ve minirips sürtünmeyi azaltmak için etkili bir yoludur.

Ripstop: Yırtıkların büyümesi Ripstop dokuma ile önlenmektedir. Ripstop dokuma ipliğin kare düzeninde dokunarak yırtılmalara bariyer oluşturmasıdır. Böylelikle kumaş üzerinde oluşan yırtığın ilerlemesi engellenmiştir.

Double-stich: Kanatların üretiminde kullanılan dikiş sistemidir. Bir düz ve bir zig-zag dikiş yan yanadır. Şoklarda dikişlerden biri atarsa diğer dikiş destek görevi görür.

Ram Air Section Technology (RAST):

Yeni bir teknoloji olup şimdilik swing firması kullanmaktadır. Kordo hattı ortasında hava bariyeri oluşturarak kapanmaları minimize ederek, arka firar kenarı bölgesinin kapanması gecikmekte kanadın dalış ve dönüşü azalarak ileri hız korunmaktadır. Güvenliği artırmak ve kapanmaları minimize etmek için kanat boyunca ayrı bir hava bariyeri oluşturularak kapanmaların ön tarafta kalmasını ve büyük kapanmaların oluşması engel oluşturulacaktır. Kapanmada arka taraf direncini koruyacak ve kapanma az olacaktır. Kanat ileri doğru gidişini koruyacaktır.

2- Kolon ve Askı İpleri;

Taşıyıcı kolonlar; ipler ve kuşam arasındaki taşıyıcı elemandır. Yük altında esnemeyen zamanla boyutları değişmeyen malzemelerden 10-25 mm eninde örülerek üretilirler. Kubbe iplerini kuşama bağlarlar. Askı ipleri küçük metal (rabit) halkalar ile bölümlere (A,B,C,D) ayrılarak kolonlara bağlıdır. Bu sayede iplerin zarar görmesi ve dolaşması önlenir. Modern kanatlar 2-3 kolonlu olarak üretilirler.

A kolonları (ön kolon) hücum kenarı boyunca bağlıdır. Kalkış esnasında  ‘’A’’ kolonun yardımıyla kubbe baş üzerine getirilir. A kolonu veya ön kolon iki parça (Baby A) olarak üretilir, bundaki amaç pilotun kulak kapama hareketini kolaylaştırmaktır. Kolon demeti üzerinde hız sistemi için makara düzeneği vardır.

Arka kolonlar halkalar yardımıyla frenleri de tutarlar. Fren ipleri firar kenarı boyunca bağlıdır. Yük taşımazlar, kanada yön vermek ve kontrol için kullanılırlar. Frenlerin ucunda, kolay tutmak amacıyla kulp (hendıl) bulunur ve bunlar arka kolonlara çıtçıt, vekro veya mıknatıs ile tutturulur.

Askı ve Fren İpleri;

Yamaç paraşütünde ipleri; Fren ipleri ve askı ipleri olmak üzere iki grupta incelemek doğru olacaktır.

Fren ipleri arka kolonlar üzerinde yarı bağımsız bir haldedir ve çatallara ayrılarak kanat firar kenarına orantılı olarak dağılırlar. Askı ipleri ise isimlerini bağlı oldukları kolonlardan alırlar ve önden geriye doğru; A, B, C İpleri olarak isimlendirilirler.

Askı İpleri; kolonlar ve kanat arasındaki iplerdir. Kevler, organik polyamid (karbon lifi) malzemedir. İnce hafif ve çekme dayanımı yüksek olan malzemelerdir. Kanadın aerodinamik şeklini oluştururlar. Kanada bağlı olan ipler, kanadın yüzeyine dengeli bir şekilde dağılırlar. Dacron (terylene) yada benzeri bir malzemeyle çevrelenmiştir. Dacron ipleri sürtünmelere karşı koruyan dış kaplamadır.

Askı ipleri toplam ağırlığı kanada eşit bir şekilde dağıtmak için kullanılır. Kanada yaklaştıkça çatallı bir yapı oluştururlar. Askı ipleri yerlerine göre 0.5-2.2 mm kalınlıklarında olurlar. Yük taşıma kapasiteleri 30-180 kg arasındadır. Modern bir yamaç paraşütünde 250 m ile 300 m arasında ip bulunmaktadır. Yük taşıyıcı iç kısım ve koruyucu dış kısımlardan oluşur.  En çok bilinen yük taşıyıcı ip   türleri polyethylene kevlar ve polyaramid  türü  Dynema dır.

Fren İpleri; kanadı yönlendirmemizi sağlar. Yük taşımazlar, fren ipleri aşağı doğru geldikçe tek ip olur ve arka kolondaki fren makarasından geçerek pilot tarafından tutulabilecek seviyeye inerler. Pilotun fren iplerini tutmasını sağlayan halkaya da fren kulbu denir.

Kevlar: İplerin içinde bulunan ve yük taşıyan malzemedir. Çok hafif karbon kökenli çok sağlam liflerden oluşan bir malzemedir. Güneş ışığından gelen ultraviole ışınlar kevların bozulup parçalanmasına sebep olur, bu problem UV bozunması olarak bilinir ayrıca rutubet ve bükülmeler karşısında dayanıklılığından çok şey kaybetmektedir. Esnek değillerdir ve koruma amaçlı dacron malzeme ile kaplanırlar. Sürtünmeyi azaltmak için tercih edilmektedir.

3- Harnes(Uçuş Koltuğu-Kuşam);

     Pilotun uçuş esnasında içine oturduğu, karabina ve askı kolonları aracılı ile kanada bağlandığı kuşam tertibatıdır. Emniyetli bir şekilde kanada bağlanmayı ve rahat uçmayı sağlar. Kuşamlar pilotun boy ve kilosuna göre üretilirler.

Eğitim Harnes

Akrobasi Harnes

 

 

 

 

 

 

Yarışma Harnes

Harnesler uçuş süresince pilotun yorulmadan kanada rahatça müdahalede bulunmasını sağlar.  Oturak ve sırt bölümlerinde bulunan sert plastik ve süngerler vasıtasıyla pilotun güvenliğini arttırdığı gibi aerodinamik yapısıyla da performans uçuşlarında uçuş verimliliğini arttırır. Bir harneste yedek paraşüt yeri, bagaj, yan cepler, telsiz cebi, sırt ve yan korumalar ile speed sistemi bulunur. Satın alınmadan önce muhakkak askıda ve uçarak denenmelidir.

Yapı ve işlevsel açıdan bir harnesi beş bölümde inceleriz

Bunlar;

– Sırt koruyucu bölümü,

– Oturak bölümü,

– Bacak, göğüs ve omuz kolonları,

– Omuz askıları,

– Bagaj ve balast bölümü,

– Yedek paraşüt bölümü,

Sürtünme, delinme, güneş ve sudan çok etkilenmeyen Cordura kumaş ile üretilir. Kuşam üzerinde pilotun uçuş sırasında kendini rahat hissedebilmesi ve uçuş güvenliği için çeşitli ayar noktaları vardır.

Kullanım çeşitleri;

-Eğitim harnesi,

-Tandem harnesi,

-Akrobasi harnesi,

-Yarışma harnesi,

Bacak Kolonları; Bacakları kuşama bağlayan kolonlardır. Kuşamdan sıyrılıp düşmemizi engeller. Bacak kolonları bağlanmadan asla uçuşa çıkılmaz veya uçuş esnasında açılmaz.

Göğüs kolonları; Karabinaların, kuşama bağlantı noktasının altında iki tarafı birleştiren kolonlardır, pilot dengesini sağlar ve her iki kolon arasındaki mesafeyi ayarlamaya yarar. Bazı harnesler T – H şeklinde bağlantı sistemlerine sahiptir.

Sırt ve yan korumalar; Sırt bölgesinin tamamını dolduran ve genellikle 12-17 cm kalınlıkta olan özel darbe emici malzeme (airfoam) sayesinde tüm omurga ve kalça bölgesini korur.

Oturak; Karbon veya tahta üzerine sünger-kumaş kaplama ile üretilmiş uçuş esnasında üzerinde oturduğumuz ve konforumuzu sağlayan kısımdır.

4- Karabinalar

Kanadı kolonlardan harnese monte etmeye yarayan, farklı açma kapama sistemleri olan kromla kaplı alüminyum-titanyum veya çelik alaşımlı aksamlardır. Ortalama 2-3 ton çeker. Düşme ve çarpmalara hassastır ve gözle görünmeyen hasarlara uğrayabilirler.

Kilit sisteminin kapalı olmaması ya da kilitlenmemiş olması çeşitli tehlikeler ve tük taşıma kapasitesinde düşüşe yol açar. Yük çekme kapasitesi ve kırılmalara karşı dirençli olduğundan çelik karabinalar tercih edilmelidir. Unutmayın karabinaların da ömrü var imkanınız var ise üç yılda bir yenileniyiz.

5- Hız Sistemi

Hız sistemi (speed bar), trapez ayaklar yardımıyla aşağı doğru çekildiğinde A-B-C kolonları dengeli bir şekilde aşağıya çekilmiş olur. Trapeze uygulanan kuvvet ne kadar artarsa kanadın hücum açısı da o oranda düşeceğinden kanat da bu oranda hızlanır.

Hız Sistemi(Trim);

Trimler hücum açısını değiştirmekte hız çubuğundan çok daha etkilidirler daha çok paramotor, tandem ve bazı yarışma kanatlarında kullanılır. Ön kolonların aksine hücum açısı arka kolonlardan kontrol edilir.

6- Yedek Paraşüt

Acil bir durumda son çare olarak kullanılır. Genelde kubbe şeklinde üretilmiştir. Yamaç paraşütü kumaşıyla aradaki tek fark açılış anındaki şoka dayanabilmesi amacıyla daha sağlam olması ve daha az güneş ışığına maruz kalacağı için UV kaplamasının az olmasıdır. Ortadaki apex ip sistemi sayesinde hızlı açılma ve dengeli çöküş sağlanmaktadır.

Yedek paraşüt, kumaş, ipler, kolon ve kolonu kuşama birleştiren özel bağlantıdan oluşur.

Bunların yanı sıra yedek paraşütün taşıması gereken bir takım özellikler vardır, bunlar kısa açılma süresi, düşük çöküş hızı, yüksek stabilite, kolay katlanabilme ve kolay monte edilebilme. Çöküş hızı 3,5-5,5 m/sn dir. Yedek paraşütlerinde ideal taşıma limitleri vardır.

7- Uçuş Ekipmanları

Variometre: Variometre saniyede kaç metre yükseldiğimizi veya çöktüğümüzü bize m/s şeklinde sesli ve digital olarak bildirir.

Altimetre: Barometrik sensörü sayesinde belirlenen bir noktadan kaç metre yüksekte olduğumuzu gösterir. Variometre ve GPS içerisinde en az iki adet altimetre vardır.

Uçuş Bilgisayarı: GPS ve variometrenin bütünleşik olduğu cihazdır. Uçuş esnasında eş zamanlı, hız, yükseklik, coğrafi konum vb. bilgiler veren cihazdır.

GPS (Küresel konumlama sistemi): Her türlü hava koşulunda anında dünya üzerinde nerede olduğunuzu haber veren, yer ve zaman bilgileri sağlayan uzay tabanlı uydu navigasyon sistemidir. Uydular aracılığıyla pozisyonunuzu, aynı zamanda yerden ne kadar yüksekte olduğunuzu ve yönümüzü gösteren cihazlardır. Uydularla arasındaki mesafeyi ölçerek Dünya üzerindeki kesin yeri tespit etmeyi mümkün kılar.  Yamaç paraşütü için uygun GPS lerde elektronik Compass ve barometrik altimetre vardır.

Pusula: Manyetik kuzeyi göstermeye yarayan mekanik cihazdır.

Kokpit: Yiyecek, içecek, telsiz, GPS, variometre, harita, ilkyardım seti vb. malzemeleri koyduğumuz çantadır. Bazı önden yedekli paraşütlerde kokpit gibi kullanım imkanı sunmaktadır.

Rüzgar ölçer (anomometre): Rüzgar hızını m/saniye, km/saat veya knot/saat olarak ölçmeye yarayan alettir. Belli bir süre içerisinde ortalama rüzgar hızı ve maksimum rüzgar hızı gibi bilgiler verir.

Spot: Kişisel takip ve güvenlik cihazı, acil yardıma ihtiyaç duyduğunuzda veya arkadaşlarınıza nerede ve nasıl olduğunuzu bildirmek istediğinizde kullanabileceğiniz uydu iletişim cihazıdır.

Telsiz: Uçuşlarda, özellikle eğitimlerde kullanılır. Yarışmalara veya etkinliklere katılırken de zorunlu ihtiyaçlardandır. Çift bant olması tercih edilmelidir.

Kask: En önemli malzemedir. Yamaç paraşütü için üretilmiş kask (EN 966), her uçuşta kullanılmalıdır. Tam yüz korumalı (çenelikli) ve tam yüz korumasız (çeneliksiz) şeklinde iki tip kask mevcuttur. Genelde kevlardan üretilir. Darbelere karşı son derece korumalıdır. Full face kask (çene korumalı) kullanılması tavsiye edilir. Diğer kasklardan farkı; darbelere karşı çok dirençli olması ve görüş mesafesinin %100 açık olmasıdır. Güvenlik için kask kullanımı son derece önemli ve zorunludur. Kaskı yaralanmadan korunmak haricinde özellikle beyin hasarını önlemek için takmalıyız. Bir yamaç paraşütü pilotu; kanadına bağlanmadan önce kaskını takmış olmalıdır.

Darbe emici olarak EPS (Expanded Polystyrene) denilen darbe altında yavaşça ezilen özel bir köpük, dış yüzeyde kevlar ve karbon gibi sert malzemeler kullanılır.

Kaskların yuvarlak ve pürüzsüz olmaları sürüklenme durumlarında kaskın sürtünme kuvveti ile başı ve boynu zorlamadan yerde rahatça kaymasını ve sekmesini sağlar. Boyamak ve çıkartmalar yapıştırmak, değişik kimyasallarla temizlemek dış korumasına zarar verdiğinden yapılmamalıdır. Kask alınırken görselliğinden çok pilota sağladığı koruma, rahatlığı, ağırlığı, fiyatı ve görüş açısı gibi kriterleri göz önünde tutarak seçim yapılmalıdır.

* Kask asla düşürülmez düşmesi esnasında oluşacak hasar korumasını azaltacaktır. Düşmüş bir kaskı yenilemeniz gerekebilir. Kask yere konulmaz, muhakkak kılıfına konulmalıdır. Ter, ultraviole, darbeler, ısı değişimleri, aşınma ve yıpranmalar sonucu kaskın ömrü kısalmaktadır yedi yılda bir yenilenmelidir.

Vinsak (Rüzgar Tulumu): Bir ucu geniş, diğer ucu dar külah şeklinde dacron polyester kumaştan dikilmiş bir malzemedir. Rüzgarın yönü ve esen rüzgarın şiddeti hakkında bilgi verir.

– Bir sopanın ucunda yere saplanır ve kendisi rüzgarın geldiği yöne döner.

– Rüzgar şiddeti arttıkça vinsakın kuyruğu yerden daha fazla kalkar.

Streamer (Rüzgar ipi): Rüzgar yön ve şiddetini tayin etmede kullanılan renkli şerit veya iplerdir.

 

8- Giyim

Tulum: Uzun uçuşlarda kesinlikle kullanılması gerekir. Mesafe(XC) uçuşlarında termal içlikler ve speed arm giyilmelidir. Reflekslerin zayıflaması ve aksiliklere gereken anda cevap verilmemesi gibi durumlar sadece soğuk nedeniyle ortaya çıkabilir.

Eldiven: Uçuşta eldiven kullanılması zorunludur. İplerin veya kolonların eli kesmemesi ve yüksek irtifalarda parmakların donmaması için kullanmalıyız.

Bot: Her uçuşta kullanılması gerekir. Kalkış ve inişlerde bileğin burkulmasını önler. Unutmayınız ki, bot yok, uçuş da yok… 

Güneş Gözlüğü: Güneş ışınlarının ve UV ışınlarının katarakta sebep olduğunu göstermiştir. Açık havada uzun süre geçireceğiniz zamanlarda güneş gözlüğü kullanın. UVA ışınlarını %97-100 arası filtre eden bir gözlük seçmeye özen gösterin. Yükseldikçe güneş ışınlarını filtre eden atmosferin inceldiğini ve bu yüzden yükseklerde güneş ışınlarının daha tehlikeli olduğunu unutmayın.

Balast: İçerisine su ya da kum koyduğumuz ağırlık torbasıdır. Su balastlarında gerektiğinde zayıf havalarda ağırlık azaltmak için vana sistemi de bulunmaktadır. Kanadın kilo limitinde kalmak için kullanılır.

Su Kabı(Camelbak): Uçuş faaliyetleri esnasında su ihtiyacını gidermek için kullanılır. Harnes bagaj kısmına konularak bir hortum vasıtası ile uçarken de su ihtiyacı giderilmektedir.

Can Yeleği: Su üzerinde yapılan SIV eğitiminde ve akrobasi manevralarında kullanılması tavsiye edilen bir güvenlik ekipmanıdır.

Dizlik-Dirseklik: Düzgün kalkış veya iniş yapılamaması durumunda pilotun diz veya dirsek bölgesinden ciddi biçimde yaralanmasını engeller.

 

9- Malzeme Seçimi

Kanat Seçimi;

(EN A – LTF 1) Başlangıç Kanadı: Pasif güvenliğe sahip olacak şekilde dizayn edilmiştir.  Pasif güvenliği (pilot müdahalesi olmadan stabil uçuşa geçme) en yüksek sınıftır. Eğitim uçuşlarında kullanılmalıdır. Başlangıç kanatları bu yüzden çok güvenlidir. Tırmanışı kolaydır. O kadar kolay döner ki dönüşle birlikte hiçbir düzeltme hareketi yapmanıza neden olacak enerji açığa çıkmaz. Pilot hatalarını rahatlıkla kalkışta, uçuşta ve inişte tolere eder. Pilotu hiç rahatsız etmeden turistik bir geziye çıkartır uçmanın hazzını yaşatır. Çoğunlukla havada manzaranın keyfine varmayı seven pilotlara hitap eder ve bir başlangıç kanatları harika bir şekilde bu işi yapar.

(EN B – LTF 1/2) Başlangıç-Orta Seviye: Pasif güvenliği oldukça yüksek kanatlardır. Kulüp pilotu seviyesi için uygundur. Yıllık en az 30 saat uçuş tecrübesine sahip pilotlar kullanılabilir.

(EN C – LTF 2) Orta Seviye: Pasif güvenliği yüksek kanatlardır. Yıllık en az 50 saat uçuş tecrübesine sahip pilotlar kullanılabilir.

(EN D – LTF 3) Performans: Pasif güvenliği düşük kanatlardır. Extra pilot becerisi gerektirir. Sadece çok deneyimli pilotlar için uygundur. Yıllık en az 100 saat uçuş tecrübesi gerektirir. Yarışmacı pilotların kullanması tavsiye edilir.

(CCC) Yarışma Kanatları: Yarışmalar için üretilmişlerdir. Uçurulması deneyim gerektirmektedir. Güvenlikleri azdır. EN testinden geçmeleri zorunludur. Yılda en az 150 saat uçuş tecrübesine sahip yarışmacı pilotlar kullanabilir.

Kanat Kilo Limitleri: Yamaç paraşütü farklı kilo limitlerine göre farlı ebatlarda üretilmektedir. Yamaç paraşüt pilotu ağırlığına uygun bir yamaç paraşütü kullanmalıdır. Yamaç paraşütün alt kilo limitlerinde olan pilot termik ve türbülanstan çok etkilenir ve kanadı emercensiye yatkın bir halde uçar. Yamaç paraşütün kilo limitlerinin üstünde uçan pilot ise daha hızlı uçar, kanadın çöküşü fazladır ve zayıf kaldırıcılarda tutunması zorlaşır. Kubbe ve iplere gereğinden fazla yük biner, daha az emercensi yaşanmasına karşın yaşanabilecek emercensilerde kanadın tepkisi çok sert olur. Bu nedenlerle (stabil uçuş ve emniyeti açısından) pilot ağırlığının yamaç paraşütün ağırlık limitleri içerisinde olması çok önemlidir. Yamaç paraşüt uçuşlarında kilo hesaplanırken kanat, harnes, pilot ağırlığı ve kullanılan diğer malzemelerin ağırlıkları birlikle değerlendirilir. Toplam uçuş ağırlığı kanat ağırlık limitleri içerisinde olmalıdır. Pilotun toplam kalkış ağırlığı; pilot+kanat+kuşam(tüm ekipmanlar)+yiyecek ve içecekler kanat üzerinde yazılı olan kilo limitleri arasında olmalıdır. Ortalama 15-20 kg dır.

Paramotor Kanatları: Motorlu uçuşa uygunluğu belgelendirilmiş kanatlardır. Bazıları sadece motorlu uçuş için üretilmiştir, bazıları da motorlu ve motorsuz uçuşta kullanılabilir. Yıllık en az 30 saat uçuş tecrübesine sahip pilotlar kullanılabilir.

Tandem: Çift kişi için test edilmiş kanatlardır. Deneyimli pilotlar kullanabilir.

Towing: Vinç ile çekerek havalanmaya uygunluğu test raporunda yada kullanım kılavuzunda ek bilgi olarak (evet/hayır) belirtilir.

Harnes Seçimi;

Kumaşı cordura olmalı, oturak olarak kullanılan tahta plaka ise airbag, kevler plaka, mousse bag gibi korumalarla desteklenmiş olmalıdır. Kullanım amacına göre harnes seçmemiz önemlidir. Akrobasi, tandem, tırman uç, uzun mesafe, öğrenci pilot ve yarışma tipi vardır. Önemli olan güvenli olanı kullanmaktır.

 “YAPILIRKEN HEYECAN DUYULMAYAN İŞLER BAŞARILAMAZ”

Sohbeti Başlat
Bize Ulaşın